Maalqabeennada Dunida ee Xaasaskooda Furay: Balaayiin Dollar oo la Kala Qaybsaday, Shirkado Waaweyn iyo Furriinno Taariikhda Galay

Maalqabeennada Dunida ee Xaasaskooda Furay: Balaayiin Dollar oo la Kala Qaybsaday, Shirkado Waaweyn iyo Furriinno Taariikhda Galay

6 Nofeembar 2026 | Ganacsiga iyo Dhaqaalaha

Dadka dunida ugu taajirsan qaarkood waxay dhisteen shirkado waaweyn oo qiimahoodu gaarayo boqollaal balaayiin dollar, hase yeeshee guusha ganacsigu kama aysan ilaalin burburka guurkooda. Qaar ka mid ah maalqabeennadan ayaa markii ay xaasaskooda kala tageen wareejiyey saamiyo shirkadeed, hanti ma-guurto ah iyo lacag aad u badan.

Furriinnada maalqabeennada caanka ah waxay mararka qaarkood noqdaan dhacdooyin dhaqaale oo saameeya suuqyada saamiyada, maamulka shirkadaha iyo awoodda maaliyadeed ee labada qof.

Su’aasha ugu weyn ayaa ah: Marka nin haysta $100 bilyan uu xaaskiisa furo, ma waxaa khasab ah in hantidiisa laba loo qaybiyo?

Jawaabtu waa maya. Waxaa go’aamiya sharciga meesha furriinku ka dhacayo, hantida guurka dhexdiisa la sameeyey, heshiisyadii hore ee labada qof iyo go’aanka maxkamadda.

1. Jeff Bezos — Aasaasaha Amazon oo Xaaskiisii Hore Heshay $38 Bilyan

Jeff Bezos waa aasaasaha shirkadda Amazon, wuxuuna sidoo kale aasaasay Blue Origin, oo ka shaqaysa tiknoolajiyadda hawada sare. Waxa kale oo uu si gaar ah u leeyahay wargeyska The Washington Post.

Bezos iyo xaaskiisii hore, MacKenzie Scott, waxay kala tageen sanadkii 2019, ka dib markii ay wada noolaayeen 25 sano.

Furriinkooda ayaa noqday mid ka mid ah kuwii ugu qaalisanaa taariikhda dunida.

MacKenzie Scott waxay heshay saamiyo Amazon ah oo xilligii heshiiska qiimahoodu gaarayay qiyaastii $38 bilyan, una dhigmaayay ku dhowaad 4% dhammaan saamiyada shirkadda Amazon.

Jeff Bezos wuxuu sii haystay inta badan saamiyadii ay wada lahaayeen, awooddii codbixinta saamiyadaas iyo danihii ay ku lahaayeen Blue Origin iyo The Washington Post.

Arrinta xiisaha leh ayaa ah in Amazon aan la kala jarin, lana iibin, balse saamiyo shirkadeed loo wareejiyey MacKenzie.

Furriinka ka dib, MacKenzie Scott waxay noqotay mid ka mid ah haweenka ugu taajirsan dunida, iyadoo balaayiin dollar ugu deeqday hay’ado samafal, jaamacado iyo ururro bulshada caawiya.

2. Bill Gates — Aasaasihii Microsoft oo Kala Tagay Xaaskiisii 27 Sano

Bill Gates wuxuu ka mid yahay aasaasayaashii shirkadda Microsoft, oo ah mid ka mid ah shirkadaha tiknoolajiyadda ugu waaweyn dunida.

Bill Gates iyo Melinda French Gates waxay ku dhawaaqeen kala taggooda sanadkii 2021, ka dib 27 sano oo guur ah.

Labadoodu waxay lahaayeen hanti aad u badan oo ay ka mid yihiin saamiyo shirkadeed, maalgelinno, dhul beereed iyo hanti ma-guurto ah.

Ka dib furriinka, Melinda waxaa loo wareejiyey saamiyo shirkado kala duwan oo qiimahoodu gaarayay balaayiin dollar.

Hase yeeshee, wadarta lacagtii iyo hantidii ay ku heshay heshiiska furriinka si rasmi ah looma shaacin.

Sanadkii 2024, Melinda waxay ka baxday Gates Foundation, waxaana loo ballanqaaday $12.5 bilyan oo loogu talagalay hawlaheeda samafalka madaxabannaan.

Waxaa muhiim ah in la kala saaro hantidii furriinka iyo lacagta loogu talagalay samafalka, maadaama $12.5 bilyan aysan ahayn wadarta heshiiska furriinka ee la xaqiijiyey.

Bill Gates wuxuu sii watay maalgelinnadiisa iyo hawlihiisa ganacsi, iyadoo Microsoft aysan furriinkooda awgiis u kala qaybsamin laba shirkadood.

3. Harold Hamm — Maalqabeenka Shidaalka oo Xaaskiisii Siiyey Ku Dhowaad $1 Bilyan

Harold Hamm waa ganacsade Maraykan ah oo hantidiisa weyn ka sameeyey shidaalka iyo gaaska dabiiciga ah.

Wuxuu aasaasay shirkadda Continental Resources, oo ka mid noqotay shirkadaha muhiimka ah ee soo saara shidaalka Maraykanka.

Hamm iyo xaaskiisii hore, Sue Ann Arnall, waxay kala tageen sanadkii 2014.

Furriinkooda ayaa sababay muran maxkamadeed oo ku saabsan qiimaha hantidooda, gaar ahaan qiimaha shirkadda Continental Resources.

Sanadkii 2015, Harold Hamm wuxuu qoray jeeg gaaraya $974,790,317.77, oo ku dhow $975 milyan.

Sue Ann ayaa markii hore ka biyo diidday heshiiska, balse markii dambe jeegga bangiga dhigatay.

Furriinkani wuxuu noqday mid ka mid ah kiisaska ugu caansan Maraykanka ee ku saabsan sida loo qiimeeyo saamiyada shirkad uu mid ka mid ah labada qof leeyahay.

Inkasta oo Hamm laga bixiyey lacag aad u badan, haddana wuxuu sii haystay shirkaddiisa shidaalka.

4. Steve Wynn — Maalqabeenka Hoteellada oo Xaaskiisii Heshay Saamiyo Boqollaal Milyan Dollar ah

Steve Wynn waa ganacsade Maraykan ah oo caan ku noqday dhismaha hoteello waaweyn iyo xarumaha kasiinooyinka Las Vegas.

Shirkadda uu aasaasay ee Wynn Resorts waxay ka mid noqotay shirkadaha waaweyn ee hoteellada iyo madadaalada.

Steve Wynn iyo Elaine Wynn waxay lahaayeen xiriir guur oo soo maray kala tag iyo dib-u-heshiisiin, ka hor inta aysan mar labaad furin sanadkii 2010.

Elaine Wynn waxay sidoo kale qayb ka ahayd dhismaha ganacsiga Wynn Resorts.

Markii ay kala tageen, Elaine waxaa loo wareejiyey in ka badan 11 milyan oo saamiyo Wynn Resorts ah, kuwaas oo xilligii furriinka qiimahoodu gaarayay qiyaastii $741 milyan.

Taasi waxay Elaine ka dhigtay qof saamiyo waaweyn ku leh shirkadda.

Kiiskooda wuxuu muujinayaa in xaaska ganacsiga qayb ka ahayd ay heli karto saamiyo qiimo badan, halkii lacag caddaan ah oo keliya laga siin lahaa.

5. Rupert Murdoch — Maalqabeenka Warbaahinta oo Dhowr Jeer Xaasaskiisa Kala Tagay

Rupert Murdoch waa maalqabeen caan ku ah dhismaha boqortooyo warbaahineed oo caalami ah.

Ganacsiyadiisa waxaa ka mid ah News Corp, Fox News iyo danihii uu hore ugu lahaa 21st Century Fox.

Murdoch wuxuu sanadkii 1999 kala tagay Anna Murdoch, oo ay wada joogeen in ka badan 30 sano.

Furriinkooda ayaa soo jiitay indhaha warbaahinta caalamka, waxaana jiray qiyaaso sheegaya in heshiiska hantidu gaarayay ilaa $1.7 bilyan.

Hase yeeshee, tiradaas si rasmi ah looma xaqiijin, faahfaahinta heshiiskoodana si buuxda looma shaacin.

Sanadkii 2013, Murdoch wuxuu sidoo kale kala tagay Wendi Deng.

Heshiiskaas waxaa la sheegay inuu qayb ka ahaa hanti ma-guurto ah, oo ay ku jireen guryo ku yaalla New York iyo Beijing.

Inkasta oo uu furriinno kala duwan soo maray, Murdoch wuxuu muddo dheer sii haystay saameyntiisa iyo awooddiisa ganacsi ee warbaahinta.

Ma Hantida oo Dhan Baa Laba Loo Qaybiyaa Marka Furriin Dhaco?

Waa su’aal muhiim ah oo dad badan isweydiiyaan, gaar ahaan marka labada qof ay leeyihiin shirkado waaweyn, saamiyo ama hanti balaayiin dollar ah.

Maraykanka, sharciga furriinka ee gobolladu wuu kala duwan yahay.

Gobollada qaarkood, sida California, Texas iyo Washington, waxay adeegsadaan nidaamka loo yaqaan Community Property, kaas oo guud ahaan hantida guurka dhexdiisa lagu helay u arka hanti wadaag.

Gobollo kale waxay isticmaalaan nidaamka Equitable Distribution, kaas oo hantida loogu qaybiyo hab caddaalad ah, balse aan khasab ka dhigayn in qof kasta helo 50%.

Haddii nin shirkad lahaa ka hor guurka, shirkaddaas oo dhan khasab ma aha in laba loo kala qaybiyo.

Waxaa la eegi karaa qiimaha shirkaddu korortay intii guurku jiray, kaalinta xaaska, hantida si wadajir ah loo sameeyey iyo heshiisyadii sharciyeed ee horay loo galay.

Sidoo kale, haddii labada qof ay sameysteen heshiis guur oo qeexaya sida hantida loo qaybinayo marka la kala tago, heshiiskaasi wuxuu saameyn karaa go’aanka kama dambaysta ah.

Isbarbardhigga Hantidii Furriinnada

Maalqabeenka Shirkadda Hantida la wareejiyey ama la sheegay
Jeff Bezos Amazon $38 bilyan oo saamiyo ah
Bill Gates Microsoft Balaayiin dollar; wadarta lama shaacin
Harold Hamm Continental Resources Qiyaastii $975 milyan
Steve Wynn Wynn Resorts Qiyaastii $741 milyan oo saamiyo ah
Rupert Murdoch News Corp Ilaa $1.7 bilyan oo la sheegay, balse aan la xaqiijin

Lacagahani waxay ka tarjumayaan qiimihii hantida ee xilliyadii heshiisyada, mana aha qiimaha ay maanta saamiyadu ama hantidaasi leeyihiin.

Furriinku Ma Sababi Karaa in Maalqabeenku Sabooloobo?

Furriinku wuxuu sababi karaa in ganacsade lumiyo qayb weyn oo hantidiisa ah, gaar ahaan haddii ay khasab noqoto inuu bixiyo lacag caddaan ah ama wareejiyo saamiyo shirkadeed oo qiimo badan.

Hase yeeshee, Jeff Bezos, Bill Gates iyo Steve Wynn waxay tusaale u yihiin maalqabeenno furriin soo maray oo haddana sii haystay hanti iyo danaha ganacsi ee waaweyn.

Dhanka kale, xaasaskii hore qaarkood waxay noqdeen maalqabeenno madaxabannaan oo hantidooda u adeegsaday ganacsi, maalgelin iyo samafal.

MacKenzie Scott ayaa tusaale u ah haweeney hantidii ay ka heshay saamiyada Amazon qayb weyn uga faa’iideysatay caawinta bulshada.

Waxaa sidoo kale muhiim ah in la fahmo in lacagta uu maalqabeenku haysto aysan mar walba ahayn lacag caddaan ah oo bangi taalla. Inta badan hantidoodu waxay ku jirtaa saamiyo shirkadeed oo qiimahoodu isbeddelo maalin kasta.

Sidaas darteed, qofka hantidiisa lagu qiyaaso $100 bilyan khasab ma aha inuu bangiga ku haysto $100 bilyan oo lacag caddaan ah.

Gunaanad

Furriinnada maalqabeennada dunidu waxay muujiyeen in guurka, ganacsiga iyo hantidu ay leeyihiin xiriir dhaqaale iyo sharci oo aad u weyn.

Qofka dhisa shirkad balaayiin dollar qiimaheedu gaarayo waxaa dhici karta inuu qayb ka mid ah hantidaas la wadaago xaaskiisa marka guurku dhammaado, laakiin taasi macnaheedu ma aha in shirkaddiisa oo dhan laga qaadayo ama hantidiisa si toos ah laba loo jarayo.

Jeff Bezos, Bill Gates, Harold Hamm, Steve Wynn iyo Rupert Murdoch waxay tusaale u yihiin sida furriinnada maalqabeennadu u saameyn karaan hantida, saamiyada iyo nolosha qoyska.

Casharka ugu weyn ayaa ah in maalqabeennimadu aysan qofka ka ilaalin khilaafka qoyska, isla markaana furriinku noqon karo go’aan saameyn dhaqaale oo aad u weyn leh.

Wariye: Ahmed Muse Abdulle (Idaawaqaca)